หัวหิน สถานตากอากาศอันลือชื่อตั้งแต่อดีตสืบเนื่องถึงปัจจุบัน เป็นที่รู้จักแพร่หลายทั้งใน และต่างประเทศ แต่ทว่าประวัติความเป็นมาของเมืองหัวหิน มีอายุไม่ยาวนานนัก ต่างจากสถานที่อื่น ๆ ในละแวกใกล้เคียงกัน

เรื่องราวเกี่ยวกับเมืองในละแวกใกล้เคียงหัวหิน มีปรากฎในหลักฐานทางประวัติศาสตร์มากมาย ดังเช่น ในพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับวันวลิต พ.ศ.2182 กล่าวถึง พระเจ้าอู่ทอง ทรงเป็นโอรสของกษัตริย์ในประเทศจีน มีความประพฤติไม่ดี พระราชบิดาเนรเทศออกนอกราชอาณาจักร โดยพระราชทานขบวนเรือและผู้คนเดินทางมาทางทะเล ขึ้นบกที่เมืองปัตตานี สร้างเมืองที่นั่น แล้วเคลื่อนย้ายมาอยู่ที่เมืองนครศรีธรรมราช และเมืองกุย ตามลำดับ ที่เมืองกุย มีเรือสำเภาของจักรพรรดิจีนมาค้าขาย เจ้าอู่ทองก็ส่งไม้ฝางไปถวายเป็นของกำนัลแก่จักรพรรดิจีน จักรพรรดิจีนทรงพอพระทัย ยกพระราชธิดาให้เป็นพระมเหสี และพระราชทานนามแก่เจ้าอู่ทองว่าเท้าอู่ทอง ท้าวอู่ทองทรงครองเมืองกุยอยู่พักหนึ่ง ก็ได้เสด็จไปสร้างเมืองพริบพรี เมืองบางกอก แล้วมาสร้างเมืองพระนครศรีอยุธยาตามลำดับ

เมืองกุยเป็นที่รู้จักดี ของนักเดินเรือต่าง ๆ มาช้านาน และมีการกำหนดตำแหน่งตำบลหนึ่งลงบนบริเวณจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ในปัจจุบันนี้ไว้ด้วย เขียนและเรียกชื่อเป็นสำเนียงจีน แปลว่า ภูเขาสามร้อยยอด ใกล้เคียงกับเขาสามร้อยยอดในปัจจุบันมาก ส่วนชื่อเมืองกุย และสามร้อยยอด ก็ปรากฎอยู่ในแผนที่เดินเรือของชาวอาหรับ และแผนที่โปรตุเกสในสมัยแรก ๆ

ในรัชสมัยพระเจ้าปราสาททอง มีการค้นพบทองเนื้อสุกอย่างเอก ที่เรียกว่าทองนพคุณเก้าน้ำ หรือทองเนื้อเก้า ที่ตำบลบางสะพาน มีการขุดได้ถึง 90 ชั่ง จนโปรดให้ยกตำบลนั้นขึ้นเป็น เมืองบางสะพาน

ในปี พ.ศ.2143 ปรากฎเรื่องราวในพงศาวดารว่า สมเด็จพระนเรศวรมหาราช และสมเด็จพระเอกาทศรถ พระอนุชา ทรงตรากตรำทำสงครามต่าง ๆ มากว่าสิบปี เหน็ดเหนื่อยเป็นอย่างยิ่ง ได้เสด็จฯ ไปประทับพักผ่อน ณ พระตำหนักคุ้งโตนด และสามร้อยยอด เป็นเวลาถึง 14 วัน กล่าวกันว่าเป็นการพักผ่อนเพียงครั้งเดียวในรัชกาลพระองค์ แต่แท้จริงแล้ว การเสด็จฯ สามร้อยยอด ครั้งนี้ เป็นการตริตรองลู่ทางหาคนมาเป็นทหารมากกว่าการพักผ่อนสำราญพระวรกาย

ต่อมา เมื่อพระเจ้าเอกทัศน์ เสด็จประพาสทางทะเล ก็ได้มาประทับที่ตำหนักคุ้งโตนด สามร้อยยอดด้วยทุกครั้ง ใน ปีพ.ศ. 2246 ได้เสด็จประทับถึง 15 วัน โปรดทรงเบ็ดปลาฉลามมากเป็นพิเศษ

ครั้นปี พ.ศ.2302 พระเจ้าอลองพญา ส่งกองทัพมาตีเมืองมะริดและทวาย พระเจ้าเอกทัศน์ส่งกองทัพออกไปขัดขวางกองทัพพม่าถึงสองกองทัพ ทัพหนึ่ง พระยายมราชเป็นแม่ทัพ ยกผ่านด่านสิงขรออกไปป้องกันเมืองมะริด ตั้งทัพอยู่ที่ตำบลแก่งตุ่ม ปลายแม่น้ำตะนาวศรี ส่วนอีกทัพ พระยารัตนาธิเบศร์ เป็นแม่ทัพตั้งทัพอยู่ที่เมืองกุยในกองทัพมี กองอาทมาต(อา-ทะ-มาด) หน่วยสงครามพิเศษกำลัง 400 จากเมืองวิเศษไชยชาญในความบังคับบัญชาของขุนรองปลัดชู มาร่วมสมทบด้วย การศึกครั้งนี้เป็นที่โจษขาน ก่อให้เกิดวีรบุรุษแห่งหาดหว้าขาว เมืองประจวบคีรีขันธ์

ในปี 2307 กองทัพพม่า ไล่ติดตาม หุยจองจา เจ้าเมืองทวายของไทยเข้ามา ถือโอกาสตีหัวเมืองต่าง ๆ ในปักษ์ใต้ได้หลายเมือง รวมทั้งเมืองกำเนิดนพคุณ เมืองคลองวาฬ เมืองกุย และเมืองปราณด้วย ก่อนจะถึงเมืองเพชรบุรี ได้ถูกทัพจากกรุงศรีอยุธยาสกัดไว้ก่อน จึงถอยร่นออกไปด่านสิงขร

พ.ศ.2317 ในรัชกาลสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี มีใบบอกจากเมืองคลองวาฬว่า มีกองทหารพม่ากำลัง 500 ยกทัพผ่านเข้ามาทางด่านสิงขร ปล้นบ้านทับสะแก แขวงเมืองกำเนิดนพคุณ  เกรงว่าจะขึ้นมาตีเมืองคลองวาฬ ขอให้ส่งกองทัพออกไปขับไล่  เพราะกองกำลังพื้นเมืองเท่าที่มีอยู่ป้องกันไม่ไหว มีรับสั่งให้ตอบออกไปว่าในกรุงกำลังมีศึกติดพันอยู่ ให้ผู้รั้งกรมการเมืองคลองวาฬ คิดอ่านรักษาเมืองไปตามลำพังก่อน ต่อมาอีกประมาณสิบวัน เมืองคลองวาฬและเมืองกุยได้รายงานเข้ามาอีกว่า กองทหารพม่าส่วนนั้นตีบ้านทับสะแกได้ แล้วเลยลงไปตีเมืองกำเนิดนพคุณ ผู้รั้งกรมการเมืองระดมกองกำลังประชาชนออกต่อสู้ถึงกับล้อมไว้ แต่กำลังไม่พอ ข้าศึกจึงตีหักออกมาได้ และเผาเมืองกำเนิดนพคุณวอดวายไป ต่อจากนั้น ได้เลยไปทางเมืองปะทิว แล้วข่าวคราวก็เงียบหายไป เพราะมิได้ติดตามดู จึงมีรับสั่งเข้ามาจากเมืองราชบุรีที่เสด็จออกไปทรงบัญชาการทัพอยู่ว่า ให้ในกรุงมีตราสั่งไปยังเมืองกุย และเมืองคลองวาฬ ให้ทำลายแหล่งน้ำกินน้ำใช้ตามระยะทางที่จะขึ้นมายังเมืองเพชรบุรีเสียทุกแห่ง แห่งใดทำลายไม่ได้ก็ให้เอาสิ่งมีพิษหรือของโสโครกใส่ อย่าให้ข้าศึกอาศัยได้ แสดงว่าแนวทางนั้นมีแหล่งน้ำจืดไม่มากนัก และนับจากการเดินทัพของพม่าครั้งนี้แล้ว กองทัพไทย และ พม่ามิได้เคลื่อนพลผ่านเส้นทางด่านสิงขรอีกเลย

จองโรงแรมหัวหิน

Tag: จองที่พักหัวหิน, ที่พักหัวหิน, แผนที่จีเฮ้าส์, ที่พักหัวหินราคาประหยัด,  สถานที่เที่ยวหัวหิน, บ้านพักจีเฮ้าส์

ที่มาของบทความ... หนังสือ "เรื่องเล่าชาวหัวหิน" โดย เทศบาลเมืองหัวหิน